Psikoloji, insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7leri inceleme alt\u0131na alan bilim dal\u0131d\u0131r. Psikoloji biliminin nihai amac\u0131 ya\u015fam kalitemizi artt\u0131rmak ve ayn\u0131 zamanda ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumaya te\u015fvik etmektir. Peki psikologlar\u0131n bu prensipleri ama\u00e7 edinip edinmediklerinden kim veya ne sorumludur? \u0130\u015fte burada psikologlar i\u00e7in etik kurallar devreye girer.<\/p>\n\n\n\n
Etik Yunanca da \u201cethos\u201d yani \u201ct\u00f6re\u201d anlam\u0131na gelen etik bir durumun ahlak \u00e7er\u00e7evesi ile ilgilenmektedir. Etik ve ahlak tamamen ayn\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen co\u011frafyam\u0131zda \u00e7o\u011fu kez ayn\u0131 anlamda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Etik ve ahlak\u0131n farkl\u0131 i\u00e7erikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r; \u201cahlak\u201d y\u00f6resel, t\u00f6resel \u00e7er\u00e7eve ile ilgilenirken, \u201cetik\u201d evrensel bir hal ile yarg\u0131lay\u0131c\u0131 ve sorgulay\u0131c\u0131d\u0131r. Her mesle\u011fin bir eti\u011fi s\u00f6z konusudur ve mesle\u011fe g\u00f6re \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. Etik \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterse bile ortak ama\u00e7 d\u00fcr\u00fcst ve tarafs\u0131z bir bi\u00e7imde adaletli olmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Psikolojik dan\u0131\u015fmada da mesleki etik kurallar mevcuttur. Bu kurallar psikolojik dan\u0131\u015fma elemanlar\u0131n\u0131n sorunlar ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 halinde yard\u0131m sa\u011flayacak niteliktedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
1) Yetkinlik \/ Yeterlilik : Bir psikolo\u011fun yetkin ve yeterli olabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle uygun yasal e\u011fitimi alm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Daha \u00f6nceki yaz\u0131mda da belirtti\u011fim gibi sadece lisans e\u011fitimi bu meslekte yeterli olmamaktad\u0131r. Psikolog, yetkinli\u011fini korumak ve geli\u015ftirmek amac\u0131yla alan\u0131ndaki bilimsel geli\u015fmeleri ve gerekli e\u011fitimleri takip etmelidir. E\u011fer bir psikolog bir konuda yetkin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa, o konuda yetkin bir meslekta\u015f\u0131na y\u00f6nlendirme yapmal\u0131d\u0131r. Ne yaz\u0131k ki baz\u0131 psikologlar dan\u0131\u015fan kaybetmemek ad\u0131na y\u00f6nlendirme yapmaktan ka\u00e7\u0131nmaktad\u0131r. Her psikolo\u011fun farkl\u0131 bir alanda uzmanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
2) Yararl\u0131 Olmak ve Zarar Vermemek: Psikologlar, psikolojik bilgilerini ve verdikleri dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 dan\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in en y\u00fcksek yarar\u0131 g\u00f6zetecek \u015fekilde planlamal\u0131 ve onlar\u0131n zarar\u0131na bir uygulama yapmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcm psikologlar\u0131n en temel etik ilkelerinden biridir. Psikoloji bilgilerini ya da yapt\u0131klar\u0131 uygulamay\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmamal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda psikologlar ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, onurlar\u0131na, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerine, cinsel tercihlerine, dini inan\u00e7lar\u0131na, ahlak kurallar\u0131na, de\u011ferlerine, s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermelidir. Yetkinliklerini bu ki\u015filere zarar vermek, onlardan zorla bilgi almak ya da insanlara itiraf ettirmek i\u00e7in zorlamak, cinsel, fiziksel veya psikolojik tacizde bulunmak ve onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek i\u00e7in kullanmamal\u0131d\u0131r. Dan\u0131\u015fanlar i\u00e7in psikolog se\u00e7iminde son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
3) Sorumluluk: Psikolog, mesleki sorumluluklar\u0131n\u0131n bilincindedir ve uygulamalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan sorumludur. Psikolog, dan\u0131\u015fan\u0131ndan edinmi\u015f oldu\u011fu bilgileri gizli tutmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Fakat gizlilik ilkesi, dan\u0131\u015fan\u0131n kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na y\u00f6nelik bir zarar vermi\u015f ya da verecek olma durumunda ihlal edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
4) D\u00fcr\u00fcstl\u00fck: Psikolog, kendisini do\u011fru tan\u0131tmal\u0131d\u0131r. Psikologlar psikolojik destek s\u00fcresince do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve tarafs\u0131zl\u0131k ilkelerini benimsemelidir. Dan\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 yan\u0131ltmaktan, kand\u0131rmaktan ya da aldatmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu noktada dan\u0131\u015fana belirsiz vaatlerde bulunmamal\u0131, do\u011fru ve d\u00fcr\u00fcst bilgilendirmeler yapmal\u0131d\u0131r. Psikolog se\u00e7imi yaparken d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ilkesine dikkat edin.<\/p>\n\n\n\n
5) \u0130nsan Haklar\u0131na Sayg\u0131 ve Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k Yapmama: Psikolog, her durumda insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterir. Ya\u015f, cinsiyet, cinsel kimlik, cinsel tercih, din, mezhep, ekonomik d\u00fczey gibi konularda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmaz ve adaletli olur. Fakat ne yaz\u0131k ki nabza g\u00f6re \u015ferbet veren, \u00f6zellikle de \u00fccret konusunda bir dan\u0131\u015fana farkl\u0131, \u00f6b\u00fcr dan\u0131\u015fana farkl\u0131 \u015feyler s\u00f6yleyen ve hatta gitti\u011fi semte g\u00f6re \u00fccretini de\u011fi\u015ftiren psikolog \u00f6rneklerinin de bir hayli fazla oldu\u011funu s\u00f6ylemeden ge\u00e7emeyece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n
Psikologlar, dan\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ya\u015f, kimlik, cinsel tercih, etnik k\u00f6ken, din, sosyo-ekonomik d\u00fczey ve engelli olu\u015flar\u0131na ili\u015fkin konularda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k veya bask\u0131 yapmamal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve se\u00e7im haklar\u0131na sayg\u0131 duymal\u0131d\u0131r; ancak bu a\u015famada ki\u015filerin hayat ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyili\u011fi ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in onlara do\u011fru yolu g\u00f6stermelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Psikoloji, insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7leri inceleme alt\u0131na alan bilim dal\u0131d\u0131r. Psikoloji biliminin nihai amac\u0131 ya\u015fam kalitemizi artt\u0131rmak ve ayn\u0131 zamanda ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumaya te\u015fvik etmektir. Peki psikologlar\u0131n bu prensipleri ama\u00e7 edinip edinmediklerinden kim veya ne sorumludur? \u0130\u015fte burada psikologlar i\u00e7in etik kurallar devreye girer. Etik Yunanca da \u201cethos\u201d yani \u201ct\u00f6re\u201d anlam\u0131na gelen etik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"featured_image_src":{"landsacpe":["https:\/\/ipef.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Psikologlarin-Etik-Kurallari.jpg",833,437,false],"list":["https:\/\/ipef.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Psikologlarin-Etik-Kurallari-463x348.jpg",463,348,true],"medium":["https:\/\/ipef.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Psikologlarin-Etik-Kurallari-300x157.jpg",300,157,true],"full":["https:\/\/ipef.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Psikologlarin-Etik-Kurallari.jpg",833,437,false]},"yoast_head":"\n